فرزندان غیور خمینی کبیر و خامنهای عزیز
جنگ تحمیلی سوم زمانی رخ داد که دشمن مستکبر پس از ناامیدی از تحرکات مزدوران داخلی و فتنههای اقتصادی، به توهّم تضعیف اراده ملت ایران دست به تهاجم مستقیم زد. هدف اصلی جبهه استکبار در این نبرد، ایجاد هراس، تفرقه و در نهایت تجزیه ایران اسلامی بود. دشمن بر این باور بود که با آسیب رساندن به ارکان نظام میتواند به این هدف خود برسد؛ اما هوشیاری و آگاهی مردم، محاسبات آنان را به کلی بر هم زد. حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای، رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی حماسه ملت را توصیف کردهاند و میفرمایند: «فرزندان غیور خمینی کبیر و خامنهای عزیز شهید و پیروان اسلام ناب محمدی (صلیالله علیه و آله و سلّم) با اهتمام و شجاعتی مثالزدنی در میدانها و خیابانها و سنگرهای رزم حاضر هستند و عَلیرغم لطمات و خسارتهای هجوم وحشیانه دشمن، جنگ تحمیلی سوم را به صحنه حماسه دفاع مقدس سوم تبدیل کردهاند.» (۱۴۰۵/۰۱/۲۰)
آنچه این جنگ را از بسیاری از نبردهای معاصر متمایز ساخت، نقشآفرینی مستقیم مردم در کنار نیروهای مسلح و تبدیل تهدید دشمن به فرصتی برای تجدید حیات ملی بود. رهبر معظم انقلاب اسلامی، در نخستین پیام خود، با اشاره به رفتار ملت ایران در برابر تهاجم دشمن فرمودند: «بصیرت و هوشمندی ملت بزرگ ایران در واقعه اخیر و پایمردی و شجاعت و حضورش، دوست را به تحسین و دشمن را به حیرت واداشت.» (۱۴۰۴/۱۲/۲۱) این تعبیر نشان میدهد که در نگاه رهبر انقلاب، مردم صرفاً پشتیبان صحنه نبرد نبودند؛ بلکه خود یکی از ارکان اصلی پیروزی محسوب میشدند.
از طرفی دیگر حماسهآفرینی مردم را چنین توصیف میکنند: «دشمن بخاطر اشتباه فاحش محاسباتی گمان میکرد که بعد از یک یا دو روز، این مردم خواهند بود که نظام اسلامی را سرنگون میسازند. ولی با هوشیاری شما مردم و رشادتهای بینظیر رزمندگان اسلام و فداکاریهای فراوان، خیلی زود آثار بیچارگی و مَسکنَت در او ظاهر شد.» (۱۴۰۴/۱۲/۲۹)
جلوههای بعثت الهی مردم در برابر جبهه کفر
یکی از تعابیر کلیدی در تحلیل این نبرد، برانگیختگی و بعثت معجزهگون ملت ایران است. مردم ایران با درک حساسیت موقعیت و توأم ساختن معنویت با روحیه جهادی، سنگرهایی مستحکم به وسعت تمام کشور ایجاد کردند. این حضور یکپارچه، فراتر از یک واکنشی عادی، به مثابه مبعوث شدن امتی برای اقامه حق جلوه کرد.
حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای در تبیین این پدیده معنوی و تمدنی یادآور میشوند: «اصحاب رهبر شهید و امت او برای اقامه حق و مقابله با باطل مبعوث شدند و چون کوههای استوار در برابر سامری و گوسالهاش ایستادگی کرده و همچون گدازههای آتشین بر سر متجاوزان و فرعونیان فرود آمدند.» (۱۴۰۵/۰۱/۲۰) این خیزش عظیم نشان داد که قدرت ایمان و سلاح تکبیر ملت، توانایی به زانو درآوردن بزرگترین ارتشهای تروریستی دنیا را دارد.
این بعثت، تنها در مسائل نظامی جلوه نکرد؛ بلکه در تمام عرصههای کشور بروز و ظهور پیدا کرد. رهبر انقلاب نیز بر لزوم حضور موثر مردم در تمام عرصهها تأکید کردند. ایشان در نخستین پیام خود فرمودند: «باید حضور مؤثر در صحنه حفظ شود؛ چه به صورتی که در این روزها و شبهای جنگ از خود نشان دادید، و چه به صورت انواع نقشآفرینیهای مؤثر در عرصههای مختلف اجتماعی، سیاسی، تربیتی، فرهنگی و حتی امنیتی.» (۱۴۰۴/۱۲/۲۱)
یکی دیگر از جلوههای برجسته مجاهدت مردم در جنگ تحمیلی سوم، تبدیل اندوه به قدرت و تبدیل مصیبت به انگیزه بود. دشمن گمان میکرد شهادت رهبر معظم انقلاب و جمعی از فرماندهان و مردم، ملّت را دچار فروپاشی روحی خواهد کرد؛ اما نتیجه کاملاً معکوس شد. حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای در توصیف این حقیقت فرمودند: «ملت آگاه و هوشیار ایران گرچه نشان داد در غم بزرگ فراق پیشوای شهیدش داغدار است ولی با تأسی به میراث داران بیواسطه عاشورای حسینی، از این داغ، حماسه و از رثاء، رجز ساخت.» (۱۴۰۵/۰۱/۲۰)
وحدت ملی؛ ضامن ظفر قطعی و اقتدار کشور
در نگاه رهبری، قوام و بقای اقتدار نظام اسلامی همواره منوط به حضور در صحنه و حفظ انسجام آحاد جامعه است. در جنگ تحمیلی سوم، صیانت از این نعمت الهی یعنی انسجام بیبدیل میان اقشار مختلف با هر نوع گرایش و سلیقهای، خط مقدم دفاع از کشور را شکل داد. تکیه بر نیروی مردم، هنری بود که از امام شهید انقلاب به یادگار مانده و در این برهه به اوج ظهور خود رسید. حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای با تأکید بر نقش زیربنایی مردم در پیشبرد اهداف جبهه حق خاطرنشان میسازند: «اگر قدرت شما در صحنه ظاهر نشود، نه رهبری و نه هیچ یک از دستگاههای مختلف که شأن واقعی آنها خدمت به مردم است، کارایی لازم را نخواهند داشت.» (۱۴۰۴/۱۲/۲۱) از این رو، شکر عملی این نعمت بزرگ، استمرار حضور در صحنهها و تبدیل نکردن اختلافات به تنازع است.
تکالیف اهالی فرهنگ، مسئولان و مردم
پیروزی قطعی در میدان نظامی، تکالیف جدیدی را در دوران پساجنگ در عرصههای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بر دوش همگان میگذارد. شکست جبهه استکبار در میدان نبرد، آنان را به سمت جنگهای رسانهای و تفرقهافکنیهای اجتماعی و فشار اقتصادی سوق میدهد. در این راستا، اهالی قلم و هنرمندان وظیفه دارند این حماسه عظیم مردمی را در تاریخ ماندگار کنند. حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای در این باره تأکید میکنند: «حماسهی حضور و دفاع و پیروزی، تکلیف بزرگی را بر دوش اهالی فرهنگ و ادب و هنر میگذارد تا همچون فردوسی برخیزند و بعثت هنرمندان را در امتداد بعثت مردم رقم زنند؛ فکر و قلم و زبان را با هنر درآمیزند و روایت خیزش عظیم ملّت را در تاریخ، ماندگار کنند.» (۱۴۰۵/۰۲/۲۵) علاوه بر جهاد فرهنگی، مسئولان نیز مکلفند با تمرکز بر اقتصاد مقاومتی و گرهگشایی از معیشت مردم، ثبات و رفاه را به این ملت مبعوث و فداکار هدیه دهند. رهبر انقلاب اسلامی درباره وظیفه نمایندگان میفرمایند: «مقطع کنونی، نقطهی عطف جلوهی بعثت مردم در نمایندگان و مجلس شورای اسلامی است تا نقشآفرینی و انجام مسئولیت خود را در تراز ملّت مبعوث شده تنظیم کنند و با کار و ابتکار مضاعف، قانونگذاری و نظارت را در مسیر ریلگذاری آیندهی ایران اسلامی تسریع و تعمیق نمایند.» (۱۴۰۵/۰۳/۰۷) در این میان ناکام گذاشتن نفشهی دشمن برای خدشه بر تابآوری مردم از مهمترین نکات است.
مردم نیز میدانند که همچنان باید در میدان حضور یابند؛ حتی در شرایطی که احتمال کاهش درگیریهای نظامی مطرح شد؛ لذا رهبر انقلاب تأکید فرمودند: «اگر بر فرض، ضرورتاً نوبت دوره سکوت صحنه نبرد نظامی رسیده باشد، وظیفه آحاد مردمی که امکان حضور در میادین و محلات و مساجد را دارا هستند، سنگینتر از قبل به نظر میرسد.» (۱۴۰۵/۰۱/۲۰)
نکتهی پایانی اینکه جنگ تحمیلی سوم بار دیگر ثابت کرد که قدرت حقیقی جمهوری اسلامی ایران نه صرفاً در تجهیزات نظامی، بلکه در ایمان راسخ، مجاهدت مخلصانه و بعثت الهی تودههای مردم نهفته است. با حفظ وحدت کلمه، هوشیاری در برابر رسانههای دشمن و شکر عملی نعمات الهی، مسیر عبور به سوی قلههای پیشرفت و ساختن ایران قویتر بهتر از گذشته طی خواهد شد.